Cultuur & Uitgaan
Typography

020 Amsterdam Cultuur - De Amsterdamse bodem zit vol geheimen. Zo zijn er ondergrondse grachten, en zit er diep onder de grond bij de Zeedijk zelfs een middeleeuws kasteel. Helaas zijn die grachten en het kasteel niet meer zichtbaar. Maar veel andere geheimen van de Amsterdamse bodem kun je wel gewoon zien, mits je weet waar je moet kijken. Wij stippelden een aantal wandelroutes uit langs onbekende ondergrondse wetenswaardigheden.

Op verschillende plekken in de stad lopen de grachten door onder de grond zonder dat je dat kunt zien. Dit is onder meer het geval bij het Kleine-Gartmanplantsoen, op de foto bovenaan dit artikel te zien bij werkzaamheden in 1978. De doorstroming is noodzakelijk voor goed waterbeheer. Ook onder het Muntplein en de Nieuwmarkt stroomt het grachtenwater ongezien door.

Bekijk een grotere versie van de foto bovenaan (JPG, 1,8 MB)

Bij de bouw van een ondergrondse parkeergarage aan de Nieuwezijds Kolk in 1994 stuitten werkmannen op de resten van een middeleeuws kasteeltje. Het bleek een mysterieus verdedigingswerk uit het einde van de 13e eeuw te zijn. Het is het oudste stenen bouwwerk van Amsterdam. Na meerdere malen uitgebreid onderzocht te zijn door de stadsarcheologen, werd het bouwwerk weer teruggegeven aan de aarde. Daar bevindt het zich nog steeds, ontoegankelijk en onzichtbaar onder de grond.

De Amsterdamse bodem
Alle Amsterdamse huizen en gebouwen staan op palen. Dit is nodig omdat Amsterdam uit drassige bodem bestaat, en er zich pas meters onder de grond een stabiele bodem bevindt. In de passage van de Stopera is in een groot muurkunstwerk afgebeeld hoe de ondergrond van Amsterdam in elkaar zit. Het kunstwerk maakt zichtbaar wat onzichtbaar is.

Afspelen video "Geologisch kunstwerk in het stadhuis (Stopera)"
Adviseur bodem Gaston Dolmans vertelt bij het muurkunstwerk in de Stopera over de bodem van Amsterdam.

Wandelroutes
De onzichtbare grachten en het ondergrondse kasteel zijn niet meer te zien, maar veel andere geheimen van de Amsterdamse bodem wel. Op onze kaart staan verschillende wandelroutes langs bijzondere plekken in de stad die met grond en alles wat zich daaronder bevindt te maken hebben. Denk hierbij aan de Blauwburgwal (ligt daar nu wel of niet een bom?), de warmte-koudeopslag IJdok (hoge gebouwen gaan diep de grond in), de Zeedijk (zonder die dijk, geen Amsterdam) en het muurkunstwerk in de Stoperapassage.

Zelf wandelen langs ondergrondse geheimen?
Ga voor de routes naar amsterdam.nl/ontdekdeondergrond.

Cultuur & Uitgaan & Reizen

Vliegtickets